کتاب‌ها ‹ سوگنامه - دفتر اول

سوگنامه - دفتر اول

۹۷ صفحه

سوگنامه

«دفتر اوّل»

پیامهای تسلیت مراجع معظم تقلید، مسئولین، علمای اعلام،

مجامع علمی و سیاسی و شخصیتها

به مناسبت رحلت

فقیه و مرجع عالیقدر

حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری

(رضوان اللّه تعالی علیه)

﴿بیت حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (رضوان الله تعالی علیه)﴾

قم، بلوار شهید محمّد منتظری، کوچهٔ شماره ۱۲، پلاک ۳۲۶

تلفن: ۱۴ - ۷۷۴۰۰۱۱ ✻ فاکس: ۷۷۴۰۰۱۵ (۰۲۵۱)

WWW.AMONTAZERI . COM * WWW.MONTAZERI . BIZ

AMONTAZERI @ AMONTAZERI . COM

فهرست مطالب

مقدمه۹

پیام حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ احمد منتظری۱۱

پیامهای تسلیت مراجع معظم تقلید

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ لطف الله صافی گلپایگانی۱۳

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید علی سیستانی۱۴

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی۱۵

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ یوسف صانعی۱۶

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ ناصر مکارم شیرازی۱۷

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ محمد علی گرامی۱۸

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ محمد اسحاق الفیاض۱۹

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ حسین مظاهری۲۰

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ حسین نوری همدانی۲۱

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید محمد حسین فضل الله۲۲

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ محمد صادقی تهرانی۲۳

حضرت آیت‌الله العظمی حاج شیخ اسدالله بیات زنجانی۲۵

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید علی محمد دستغیب شیرازی۲۶

حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید محمد علی علوی گرگانی۲۷

پیامهای تسلیت مسئولین کشور

حضرت آیت‌الله حاج سید علی خامنه ای۲۸

حضرت آیت‌الله حاج شیخ اکبر هاشمی رفسنجانی۲۹

حضرت آیت‌الله حاج شیخ صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه۳۰

آقای دکتر علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی۳۰

آقای دکتر عبدالله جاسبی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی۳۱

آقای دکتر محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام۳۲

آقایان حسناتی، سعادت و عبدالله، مسئولین شهرستان نجف آباد۳۳

پیامهای تسلیت مجامع علمی و سیاسی، علما و شخصیتها

مجمع روحانیون مبارز۳۴

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم۳۶

مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم۳۷

مرکز مدیریت حوزه های علمیه۳۹

جامعه روحانیت اهل سنت استان سیستان و بلوچستان۴۰

مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی۴۱

فراکسیون خط امام مجلس شورای اسلامی۴۳

حضرت آیت‌الله حاج سید محمد حسین حسینی ارسنجانی۴۴

حضرت آیت‌الله حاج سید جلال الدین طاهری اصفهانی۴۶

حضرت آیت‌الله حاج سید عبدالعلی آیت‌اللهی۴۸

حضرت آیت‌الله حاج سید کاظم نورمفیدی۴۹

حضرت آیت‌الله استاد محمود امجد۴۹

حضرت مولانا عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان۵۰

حضرت حجة الاسلام والمسلمین حاج سید حسن خمینی۵۱

حضرت حجة الاسلام والمسلمین حاج سید محمد خاتمی۵۲

حضرت حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ مهدی کروبی۵۳

جناب آقای مهندس می‌رحسین موسوی۵۵

حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ عبدالله نوری۵۶

حجة الاسلام والمسلمین دکتر محسن کدیور۵۸

جناب آقای دکتر عبدالکریم سروش۶۲

جناب آقای دکتر نورعلی تابنده۶۵

حجة الاسلام والمسلمین شیخ حسن الصفار۶۶

جناب آقای کاک حسن امینی حاکم شرع مردمی کردستان۶۷

ائمه جماعات مساجد نجف آباد۶۸

حجة الاسلام والمسلمین آقای محمد علی مقدس۷۱

خانواده شهید آیت‌الله دکتر بهشتی۷۳

خانواده مرحوم دکتر علی شریعتی۷۴

سرکار خانم اعظم طالقانی۷۵

جناب آقای طاهر احمد زاده۷۶

جناب آقای دکتر مصطفی معین۷۸

جناب آقای دکتر سید علی اصغر غروی اصفهانی۷۹

جناب آقای مهندس عباس امیرانتظام۸۱

خانواده جناب آقای دکتر محمد ملکی۸۲

جبهه مشارکت ایران اسلامی۸۴

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران۸۶

نهضت آزادی ایران۸۸

جبهه ملی ایران۸۹

جنبش مسلمانان مبارز۹۰

دفتر تحکیم وحدت۹۲

بیش از صد تن از شاعران و نویسندگان ایرانی۹۳

انجمن اسلامی معلمان ایران۹۵

پیام تشکر و سپاسگزاری بیت فقیه و مرجع عالیقدر۹۷

مقدمه:

بسم اللّه الرحمن الرحیم

﴿إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون﴾

ارتحال ملکوتی و مظلومانهٔ فقیه عالیقدر و مرجع بزرگوار حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (رضوان اللّه تعالی علیه) و تقارن آن با ماه محرم و ایام سوگواری سرور و اسوهٔ آزادگان حضرت ابا عبداللّه الحسین (علیه السلام)، چنان موج عظیمی از حرکت خودجوش مردمی را در کشور ایجاد نمود که موجب بهت و تعجّب همگان گشت.

تشییع صدها هزار نفری توده های مردمی از پیکر مطهّر آن مرجع مجاهد، با وجود ضیق وقت و ممانعتهای علنی و غیر علنی، مظهری از یک سوگ ملّی بود که تبلورش را در خیابانهای شهر مقدّس قم شاهد بودیم.

آنچه برای اهل نظر قابل توجه می‌باشد این است که اقشار مختلف مردم، اعمّ از مراجع عظام، علمای اعلام، جمعیتها و گروهها، نخبگان و فعالان سیاسی داخل و خارج کشور، دانشجویان و اقشار مختلف مردم در این سوگ عظیم اظهار تأسف و تأثر نمودند و هر کدام

به نحوی مراتب تأثر خود را از فقدان مرجعی بزرگ که عمر خود را در راه علم و جهاد و اجتهاد و آزادی و احقاق حقوق مردم محروم و بی پناه سپری نموده بود، اظهار داشتند؛ انسان موحّد و آزاده ای که به تمامی جلوه های پر فریب زندگی همچون پست و مقام و منصب شجاعانه «نه» گفت و در این مسیر همچون مولا و مقتدایش علی (علیه السلام) تهمتها و ناسزاها شنید و مدتهای مدید خانه نشین گشت و صبورانه تحمل نمود؛ و پس از رحلتش انتظار این بود که به پاس احترام به مقام فقاهت و مرجعیت، همگان بتوانند در مجالس ختم و سوگواری آن مرجع آزاده شرکت کنند، که متأسفانه سیاستهای نابخردانه چیز دیگری را رقم زد و در شهرهای دیگر نیز اوضاع به همین منوال گذشت.

اینک با تشکر از تمامی بزرگوارانی که با ارسال پیام، این ضایعهٔ عظیم را تسلیت گفته اند، جهت قدردانی و استحضار، پیامهای دریافت شده تا لحظهٔ تدوین، تنظیم و تقریباً به صورت کامل منتشر می‌گردد. انتشار پیامها به منظور رعایت امانتداری بوده و الزاماً به معنای مورد تأیید بودن تمامی محتوای آنها نمی‌باشد.

والسلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته

«دی ماه ۱۳۸۸»

پیام حجة الإسلام والمسلمین حاج شیخ احمد منتظری

به مناسبت درگذشت حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری

(رحمة اللّه علیه)

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

﴿إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون﴾

﴿من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا اللّه علیه فمنهم

من قضی نحبه و منهم من ینتظر و ما بدّلوا تبدیلا﴾

بزرگ پاسبان تشیّع علوی، رادمرد قهرمان و شجاع اسلام و ایران، اسطورهٔ مقاومت، مجاهدت، فقاهت و دینداری، سرمایهٔ کم یاب مسلمانی و آزادگی، فقیه عالیقدر و مجاهد نستوه آیت‌اللّه العظمی حاج شیخ حسینعلی منتظری (قدّس اللّه نفسه الزکیه)، شربت وصال نوشید و روی در حریم یار نهاد. آن پیکر رنجور و دردکشیده اینک آرام یافته و آن روح خدایی اینک در جوار رحمت رب قرار گرفته است. آن دلِ دردمند که عمری در غم اسلام و مردم و حقوق آنان تپید و پروای حق داشت، دیگر از تپش افتاده است. فقیه بزرگ شیعه و اسلام شناس بی بدیل و روح ربّانی امت اسلام امروز در جوار پیامبر رحمت (ص) و اهل بیت مطهر (ع) اوست.

منتظری رفت اما خاطرهٔ مبارزات او برای تحقق جمهوری اسلامی با ماست. منتظری رفت اما حقگویی و آزادگی او چراغ راه کسانی است

که حلاوت سیرهٔ علوی را از درس نهج البلاغهٔ او می‌جستند و در زندگی و روش او می‌یافتند. سالها زندان، شکنجه، تبعید، شهادت و جانبازی فرزندان و تحمل مصائب در دوران ستمشاهی، خیرخواهی و سخت کوشی در رشد و بالیدن نهال انقلاب و جمهوری اسلامی و تلاش مسؤولانه و صادقانه همراه با رهبر فقید انقلاب (ره) از او الگویی بی نظیر برای روحانیت شیعه ارائه کرد. زندگی او همه به تعلیم و تحقیق و تلاش برای عملی ساختن حقایقی که یافته بود، گذشت. مرگ او نیز بی شک جانها و دلها را بیدار، و یاد او برای همیشه خاطرهٔ معطر انسان علوی (ع) و حسینی (ع) را تداعی خواهد کرد.

این مصیبت جانکاه را به ولیّ اعظم خدا و امید جهان نور و عدالت، به همهٔ حق طلبان و آزادگان، به همهٔ مبارزان راه خدا در سرتاسر جهان، به همهٔ عالمان و فقیهان و به حوزه های علمیه و خصوصاً شاگردان و ارادتمندان آن فقید سعید تسلیت می‌گویم.

سوّم محرّم الحرام ۱۴۳۱ ق - ۱۳۸۸/۹/۲۹

قم المقدسة - احمد منتظری

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی صافی گلپایگانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و ء إنّا إلیه راجعون

فقدان عالمان و فقیهانی که سالها سوابق علمی، تدریس، تألیف مرجعیّت دارند، خسارت فرهنگی و دینی جبران ناپذیریست.

خبر ارتحال مرجع عالیقدر، حضرت آیت‌اللّه آقای منتظری (رضوان اللّه علیه) که سالهای طولانی از محضر اساتید بزرگ، مخصوصاً بزرگ مرجع قرن، سیدنا الأستاد، آیت‌اللّه العظمی بروجردی (قدّس سرّه) بهره مند بود، موجب تأسف و تأثر گردید.

حقیر با تقدیر و تجلیل از مواضع علمی آن بزرگوار، ارتحال ایشان را ضایعهٔ مهم علمی برای حوزه های علمیه و روحانیت دانسته و این مصیبت را به پیشگاه اقدس حضرت بقیة اللّه، مولانا المهدی (ارواح العالمین له الفدا)، حوزه های علمیه و بیت شریف ایشان، مخصوصاً آقازادگان مکرّم و به مردم متدیّن شهر مذهبی نجف آباد، تسلیت عرض نموده، برای آن فقید سعید، مزید مغفرت و برای همگان اجر جزیل و صبر جمیل مسألت می‌نمایم.

سوّم محرم الحرام ۱۴۳۱

لطف اللّه صافی

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی سیستانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و ء إنّا إلیه راجعون

جناب حجة الاسلام آقای حاج شیخ احمد منتظری دام عزّه

السلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته.

ارتحال والد معظم، فقیه عالیقدر حضرت آیت‌اللّه آقای منتظری (قدّس سرّه) را به جنابعالی و دیگر افراد خاندان محترم و به عموم علاقه مندان آن بزرگوار صمیمانه تسلیت عرض می‌کنم.

از خداوند منّان برای آن فقید سعید علوّ درجات و برای بازماندگان جمیل و اجر جزیل مسألت دارم.

«و لا حول و لا قوّة الّا باللّه العلیّ العظیم»

۳ محرم الحرام ۱۴۳۱

علی حسینی سیستانی

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی موسوی اردبیلی

باسمه تعالی

إنّا للّه و ء إنّا إلیه راجعون

ارتحال عالم ربانی و فقیه صمدانی جناب مستطاب آیت‌اللّه آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری (رحمة اللّه علیه) موجب تأسف و تألم خاطر بسیار گردید. آن بزرگوار عمر گرانقدر خویش را صرف تحصیل علم و تربیت شاگردان و مجاهدت در راه دین نمود و فقدان ایشان ضایعه ای بزرگ برای حوزه های علمیه است. خاطرهٔ مبارزات ایشان با رژیم فاسد گذشته و همراهی وی با حضرت امام خمینی (رحمة اللّه علیه) در راه تشکیل حکومت اسلامی از خاطرات، زدودنی نیست.

این جانب ضمن عرض تسلیت این ضایعهٔ بزرگ به پیشگاه حضرت بقیة اللّه الأعظم (ارواحنا فداه) و مراجع عظام تقلید (دامت برکاتهم) و حوزه های علمیه و عموم مؤمنین، خصوصاً خاندان محترم و آقازادگان مکرّم و علاقمندان و ارادتمندان به ایشان، از درگاه ایزد منّان برای آن مرحوم غفران واسع و درجات رفیعه و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل را خواستارم.

والسّلام علیکم و رحمة اللّه.

عبدالکریم موسوی اردبیلی

سوّم محرم الحرام ۱۴۳۱

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی صانعی

باسمه تعالی

«إذا مات المؤمن الفقیه ثلم فی الإسلام ثلمة لا یسدّها شیء»

رحلت فقیهی متقی و عارفی وارسته و محققی کم نظیر و مجاهدی نستوه و اسوهٔ ایستادگی، شیخنا الأستاد آیت‌اللّه العظمی آقای منتظری (قدّس اللّه نفسه الزکیه) که در آستانهٔ عاشورای حسینی به لقاءالله پیوست را به پیشگاه صاحب العصر والزمان، حجت بن الحسن (ارواحنا و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفدا) و مراجع عظام تقلید و حوزه های علمیه و ملت بزرگوار ایران و خانواده های معظم شهداء، ایثارگران و جانبازان و همهٔ ملتهای آزاده و وابستگان سببی و نسبی ایشان مخصوصاً جناب حجة الإسلام والمسلمین آقای حاج شیخ احمد منتظری تسلیت عرض نموده، امید آن که خداوند قادر و توانا و مهربان به همگان توفیق ادامهٔ راهش را که همان ترویج از اسلام راستین یعنی تسلیم در مقابل حق و عدالت که همان تسلیم در مقابل کمال مطلق ذات باری تعالی باشد را عنایت فرموده و حیات و مماتمان را همراه با حبّ اهل بیت پیغمبر (ص) که در طول تاریخ، همیشه با ظالمین به مبارزه برخاسته و با مظلومیت همه جانبه به شهادت رسیدند، قرار دهد.

قم المقدسة - یوسف صانعی

۸۸/۹/۲۹ مطابق با سوّم محرّم الحرام ۱۴۳۱

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی مکارم شیرازی

باسمه تعالی

فقدان عالم فرزانه مرحوم آیت‌اللّه آقای منتظری (رحمة اللّه علیه) موجب تأسف و تأثر گردید. آن مرحوم مقامات علمی و مجاهدت هایی قبل و بعد از انقلاب داشتند، هرچند بخشی از مواضع ایشان مخصوصاً در اواخر حیات امام راحل (قدّس سرّه) مورد قبول نبود.

از خداوند بزرگ برای ایشان طلب رحمت کرده و به بازماندگان و بیت آن مرحوم صمیمانه تسلیت می‌گوییم.

قم - ناصر مکارم شیرازی

۸۸/۹/۲۹

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی گرامی

بسمه تعالی

رحلت جانگداز فقیه نستوه و مجاهد خستگی ناپذیر شیعه، حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (قدّس سرّه)، ثلمه ایست در اسلام غیر قابل جبران؛ بزرگواری که همواره در دفاع از اسلام و مسلمین کوشا بود. در راه تعلیم، هزاران شاگرد به عالم روحانیت و جهان تشیع تقدیم نمود. ده ها جلد کتاب تحقیقی را راه گشای اهل تحقیق قرار داد. بدن شریفش آماج ضربات شلاقهای ساواک در رژیم شاهنشاهی بود و روح و روانش مورد هجوم تهمتها!

سالها در زندان و تبعید به سر برد. برای تقویت انقلاب اسلامی ایران از فکر و قلم خویش هیچگونه دریغ ننمود.

فرزند عزیزش را قربانی انقلاب نمود. فرزند دیگرش معلول دفاع مقدس و جبهه های جنگ شد.

عمر شریفش همواره در راه خدمت به مکتب و جامعه به سر رسید و نیمهٔ شب دوّم محرّم الحرام، سالگرد سرپایی خیمه و خرگاه حسینی در کربلا، با اهلبیت خویش وداع نموده به بستر رفت و چنان آرام خوابید که آن آرامش آرزوی هر سعادتمندیست.

سلام اللّه و رحمته علیه.

قم - محمد علی گرامی قمی

سوّم محرّم الحرام ۱۴۳۱ - ۲۹ آذر ۱۳۸۸

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی محمد اسحاق الفیاض

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

﴿و بشّر الصّابرین الّذین إذا أصابتهم مصیبة

قالوا إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

أولئک علیهم صلوات من ربّهم و رحمة و أولئک هم المفلحون﴾

(صدق اللّه العلی العظیم)

جناب مستطاب حجة الاسلام آقای شیخ احمد منتظری دام تأییده

خبر جانگداز ارتحال عالم ربانی و فقیه مذهب اهل بیت عصمت و طهارت حضرت آیت‌اللّه العظمی آقای شیخ حسینعلی منتظری (قدّس اللّه نفسه الزکیه) را دریافت کردیم.

ارتحال آن عالم جلیل القدر تأثیر ناگواری بر قلبهای مؤمنان و طلّاب حوزه های علمیه بر جای گذاشت.

اینجانب ضمن اینکه این ضایعهٔ بزرگ را به پیشگاه مقدّس حضرت بقیة اللّه الأعظم (ارواحنا له الفدا) و مراجع عظام و حوزه های علمیه و عموم مسلمانان خصوصاً خانوادهٔ آن فقید سعید تسلیت عرض نموده، از خداوند متعال خواستاریم که روح مقدس آن بزرگوار را با ارواح طیّبهٔ ائمّهٔ اطهار (علیهم السلام) محشور گرداند و به بازماندگان و سایر دوستدارانش صبر جمیل و اجر جزیل عطا فرماید، إنّه سمیع مجیب.

نجف اشرف - محمد اسحاق الفیاض

۴ محرّم الحرام ۱۴۳۱ هجری قمری

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی مظاهری

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

ارتحال مرجع فقید حضرت آیت‌اللّه آقای منتظری (طاب ثراه) موجب تأسف و تأثر گردید. ایشان فقیهی نامدار و از شاگردان برجستهٔ سیّد الطائفه حضرت آیت‌اللّه العظمی آقای بروجردی (رضوان اللّه تعالی علیه) و از شاگردان و یاران مبرّز حضرت امام خمینی (قدّس سرّه الشریف) بودند که برای به ثمر رسیدن انقلاب شکوهمند اسلامی و مبارزه با رژیم ستمشاهی، دوران طولانی از حیات خود را در خدمت نهضت اسلامی آن امام راحل عظیم الشأن سپری کرده و در راه تشکیل نظام مقدس جمهوری اسلامی، با مجاهدت بسیار، شدائد و مصائب فراوانی را تحمل نمودند و فرزند برومند خویش را نیز برای اعتلاء و عظمت اسلام عزیز و تحکیم انقلاب اسلامی، تقدیم کردند.

اینجانب با تکریم یاد ایشان و با عرض تسلیت به شاگردان و مقلدان آن مرحوم و بیت مکرّم و فرزندان محترمشان و همچنین مردم مؤمن و انقلابی نجف آباد و علماء و روحانیت محترم این شهر مذهبی، از خداوند تعالی برای آن فقیه بزرگوار، مغفرت و رحمت الهی و برای خاندان مصاب، اجر جزیل و صبر جمیل مسألت می‌کنم.

حسین المظاهری

چهارم محرّم الحرام ۱۴۳۱ - ۱۳۸۸/۹/۳۰

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی نوری همدانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

ارتحال فقیه بزرگوار حضرت آیت‌اللّه حاج شیخ حسینعلی منتظری (رحمة اللّه علیه) که عمر خود را در تدریس و تربیت فضلا و علمای حوزهٔ علمیه و تحقیق و تصنیف و تألیف سپری کردند و آثار قلمی مفیدی از خود به یادگار گذاشتند و مدتی از عمر خود را نیز در مبارزه با طاغوت گذراندند را به بازماندگان محترم مخصوصاً فرزندان مکرّمشان تسلیت می‌گویم.

حسین نوری همدانی

۴ محرم الحرام ۱۴۳۱

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی حاج سید محمّد حسین فضل اللّه

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

با تأسف فراوان خبر وفات آیت‌اللّه العظمی شیخ حسینعلی منتظری (قدّس سرّه) را دریافت کردیم. او از علمای مجاهدی بود که از آغاز، همپای انقلاب اسلامی حرکت نمود و از شخصیتهای فقهی و فرهنگی بود که با آثار خود میراث فقهی و اصولی و فکری اسلامی را سرشار ساخت و عرصهٔ علمی را غنا بخشید. از این رو فقدان او خسارت عظیمی به شمار می‌آید. از خداوند سبحانه و تعالی می‌خواهیم که او را مورد رحمت واسعهٔ خویش قرار داده و در بهشت خویش مأوا دهد و فقدان او را در عرصهٔ علم و دانش، برای مسلمانان جبران نماید و به بازماندگانش صبر و پاداش عظیم عنایت فرماید که او مهربانترین مهربانان است.

سید محمد حسین فضل اللّه

بیروت - ۴ محرّم الحرام ۱۴۳۱

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی حاج شیخ محمد صادقی تهرانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

﴿فضل اللّه المجاهدین علی القاعدین أجراً عظیماً﴾

جناب حجة الاسلام آقای حاج شیخ احمد منتظری دامت توفیقاته

سلام علیکم بما صبرتم

الا که محمد، شهید شاهد ما

به انتظار منتظری، منتظر همی بوده است

همو که شهرهٔ شهر است در مقابل ظلم

به سوی رحمت حق رهسپار گردیده است

ارتحال جانسوز برادر و همرزم سالیان جهاد علیه رژیم ستمشاهی و استبداد و دیکتاتوری، والد شهید و مبارز نستوه حضرت آیت‌اللّه منتظری (رضوان اللّه علیه) را به جنابعالی و بیت مکرّم آن عالم مجاهد و مجاهدین فی سبیل اللّه تسلیت عرض می‌نمایم.

آن دوست دیرینه و مظلوم ما که همواره برای استقلال و آزادی مسلمین تلاش می‌نمود لحظه ای از حصر استبدادی در نیم قرن اخیر نهراسید تا فریضهٔ امر به معروف و نهی از منکر را معروفانه تداوم بخشد و لو بلغ ما بلغ.

اینک جای خالی آن عزیز، مجاهدان در مسیر تحقق عدالت اسلامی را استوار و مصمم می‌دارد که هیچگاه دست از مجاهده برندارند.

از خدای رئوف و رحیم درخواست می‌نمایم آن مرتحل محترم را که در چند فتوا، به فقه مظلوم و مهجور قرآنی متمایل شده بودند با اولیائش محشور فرماید.

قم المشرّفه - محمد صادقی تهرانی

یکشنبه ۱۳۸۸/۹/۲۹

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی بیات زنجانی

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

ارتحال فقیه عصر و مجاهد استوار و بزرگ مرد مدافع حریم تشیع علوی (ع) و اسلام ناب محمدی (ص) حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (قدّس اللّه نفسه الزکیه)، ثلمه ای در اسلام و امت اسلامی بوجود آورد که قابل جبران نیست. ایشان در معرفت همانند سلمان و در زندگی دنیایی همانند اباذر و در دفاع از حریم اسلام و فقاهت جعفری (ع) نظیر مفید بود. فقدان این فقیه علیم و عیلم را بحضور اقدس حضرت ولیّ عصر (عج)، مراجع عظام تقلید و تمام حوزه های علمیهٔ جهان تشیع و عالم اسلام و امت بزرگ و وفادار ایران و خانوادهٔ بزرگوار ایشان بالخصوص فرزند فاضل و فکورشان جناب حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ احمد منتظری و دیگر عزیزان وابسته به آن بیت علم و فقاهت و شاگردان فاضل و ارزشمند ایشان تسلیت عرض می‌نمایم و از پیشگاه حضرت حق برای روح بلند و ملکوتی ایشان، علوّ درجات و برای تمام داغدیدگان این فاجعهٔ بزرگ، اجر و صبر مسألت دارم.

اسداللّه بیات زنجانی

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی دستغیب شیرازی

بسمه تعالی

«إذا مات العالم ثلم فی الإسلام ثلمة لا یسدّها شیء»

ارتحال عالم ربّانی، مجاهد نستوه و فقیه عالیقدر حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (قدّس اللّه نفسه الزکیه) که عمری را در ترویج فقه آل محمد (ص) و مبارزه با طاغوت سپری کرد، را به ساحت مقدس حضرت ولیّ عصر (عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف)، مراجع عظام تقلید، حوزه های علمیه، عموم شیعیان جهان و مردم شریف ایران و خانوادهٔ محترم و فرزندان بزرگوار ایشان تسلیت عرض می‌نمایم.

سید علی محمد دستغیب

۲۹ آذر ۱۳۸۸

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه العظمی علوی گرگانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

ارتحال عالم جلیل القدر و فقیه توانا حضرت آیت‌اللّه آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری که عمری در راه اعتلای علوم آل محمّد صرف و شاگردان و فضلای بسیار از وجود علمی ایشان استفاده نمودند موجب تأثر و تألم گردید و لذا این مصیبت را به حوزات علمیه علی الخصوص حوزهٔ علمیهٔ مقدسهٔ قم و بیت ایشان تعزیت و تسلیت گفته و صبر و اجر جزیل برای بازماندگان و غفران الهی برای آن فقید سعید از خداوند متعال مسألت می‌نمایم.

۴ محرّم الحرام سنه ۱۴۳۱

سید محمد علی علوی گرگانی

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه خامنه ای

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

اطلاع یافتیم که فقیه بزرگوار آیت‌اللّه آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری (رحمة اللّه علیه) دارفانی را وداع گفته و به سرای باقی شتافته اند. ایشان فقیهی متبحّر و استادی برجسته بودند و شاگردان زیادی از ایشان بهره بردند. دورانی طولانی از زندگی آن مرحوم در خدمت نهضت امام راحل عظیم الشان گذشت و ایشان مجاهدات زیادی انجام داده و سختی های زیادی در این راه تحمل کردند. در اواخر دوران حیات مبارک امام راحل امتحانی دشوار و خطیر پیش آمد که از خداوند متعال می‌خواهم آن را با پوشش مغفرت و رحمت خویش بپوشاند و ابتلائات دنیوی را کفارهٔ آن قرار دهد.

اینجانب درگذشت ایشان را به همهٔ بازماندگان به ویژه همسر مکرّمه و فرزندان محترم آن مرحوم تسلیت می‌گویم و رحمت و مغفرت الهی را برای وی مسألت می‌کنم.

سید علی خامنه ای

۲۹ آذر ۱۳۸۸

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه هاشمی رفسنجانی

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

درگذشت حضرت آیت‌اللّه منتظری باعث تأسف و تألم خاطر گردید.

فقدان این فقیه برجسته، نستوه و مبارز، عالم و بزرگوار، ثلمه ای برای حوزه های علمیه و جامعهٔ اسلامی است که ان شاء اللّه مجموعه آثار گرانقدر، خلأ وجودی ایشان را برای دوستداران، علما، فضلا، روحانیون و طلاب جبران می‌نماید.

با تسلیت این مصیبت به آیات عظام و شاگردان ایشان و حوزه های علمیه، مقلدان و مردم شریف استان اصفهان و شهرستان نجف آباد و مخصوصاً به بیت مکرّمشان، علوّ درجات آن فقید سعید را از درگاه احدیّت خواستارم.

اکبر هاشمی رفسنجانی

پیام تسلیت حضرت آیت‌اللّه صادق لاریجانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

ضایعهٔ درگذشت فقیه جلیل القدر حضرت آیت‌اللّه حاج شیخ حسینعلی منتظری (قده) را به بیت محترم ایشان تسلیت گفته، برای آن مرحوم رحمت و غفران الهی و برای بازماندگان اجر جزیل و صبر جمیل آرزومندم.

۸۸/۹/۳۰

صادق لاریجانی

پیام تسلیت آقای دکتر علی لاریجانی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

رحلت فقیه ارجمند حضرت آیت‌اللّه شیخ حسینعلی منتظری که سالها در مبارزه با رژیم ستمشاهی و تشکیل جمهوری اسلامی مجاهدت نمود، موجب تأسف و تألم گردید.

ضمن عرض تسلیت به حوزهٔ علمیهٔ مقدسهٔ قم، از خداوند متعال برای ایشان علوّ درجات و برای بیت شریف ایشان صبر و اجر طلب می‌نمایم.

علی لاریجانی

پیام تسلیت آقای دکتر عبداللّه جاسبی

بسمه تعالی

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

بیت مکرّم حضرت آیت‌اللّه حسینعلی منتظری

سلام علیکم

با تأسف فراوان، درگذشت مرحوم مغفور حضرت آیت‌اللّه حسینعلی منتظری را تسلیت گفته، از درگاه خداوند رحمان، برای آن عالم ربّانی رحمت واسعهٔ الهی و برای بازماندگان معزّز، سلامتی و طول عمر با عزّت و سعادت مسألت می‌نمایم.

۸۸/۱۰/۲

دکتر عبداللّه جاسبی

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی

پیام تسلیت آقای دکتر محسن رضایی

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

فقیه عالیقدر آیت‌اللّه آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری (رحمة الله علیه) دارفانی را وداع گفته و به سرای باقی شتافته اند.

ایشان مجاهدی بزرگ و فقیهی متبحّر و استادی برجسته بودند و شاگردان زیادی از ایشان بهره بردند.

دورانی طولانی از زندگی آن مرحوم در خدمت نهضت امام راحل عظیم الشأن گذشت. ایشان مجاهدات زیادی انجام داده و سختی های زیادی در این راه تحمل کردند.

اینجانب درگذشت ایشان را به همهٔ بازماندگان بویژه همسر مکرّمه و فرزندان محترم آن مرحوم تسلیت می‌گویم و رحمت و مغفرت الهی را برای وی مسألت می‌کنم.

محسن رضایی

پیام تسلیت مسئولین شهرستان نجف آباد

بسمه تعالی

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

قال رسول اللّه (ص):

«إذا مات العالم ثلم فی الإسلام ثلمة لا یسدّها شیء»

با کمال تأسف، رحلت جانگداز فقیه عالیقدر حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری (قدّس سرّه الشریف) را به محضر حضرت بقیة اللّه الاعظم امام زمان (عج)، مقام معظم رهبری، مراجع عظام، حوزه های علمیه، شهروندان داغدار نجف آباد بویژه بیت شریف ایشان تسلیت عرض می‌کنیم.

برای ایشان علوّ درجات و برای بیت معظم له، علاقمندان و مردم شهید پرور شهر علم و ایثار نجف آباد، صبر جمیل و اجر جزیل آرزو می‌کنیم و هم زمان با ایام عزاداری سالار شهیدان حضرت ابا عبداللّه الحسین (ع) و به منظور بزرگداشت مقام علم و مرجعیت همگام با مردم عزادار به سوگ خواهیم نشست.

مصطفی حسناتی، امام جمعهٔ نجف آباد

حمید سعادت، نمایندهٔ مردم در مجلس شورای اسلامی

محمد رضا عبداللّه، فرماندار شهرستان نجف آباد

پیام تسلیت مجمع روحانیون مبارز

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

ارتحال فقیه عالیقدر، جامع معقول و منقول حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری ضایعه ای بزرگ برای حوزه های علمیه و عالم اسلام است. این عالم مجاهد سراسر عمر شریف خود را در کسب علوم آل محمد (صلی اللّه علیه و آله و سلّم) و نشر معارف حقهٔ جعفری سپری نمود و از اولین روزهای نهضت اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی (س) همراه و پشت سر آن رهبر فرزانه از هیچ تلاشی فروگذار نکرد. او در طول مبارزات طاقت فرسا بر ضد رژیم ستم شاهی هیچ فرصتی را برای حمایت از رهبری نهضت و تثبیت جایگاه آن و تجلیل و تکریم امام بزرگوار از دست نداد. او در راه نهضت اسلامی تبعیدها و زندانها و شکنجه ها را با دنیایی از صبر و ایمان تحمل کرد و مایهٔ امید و دلگرمی دیگر مبارزان بود.

آیت‌اللّه منتظری در راه تثبیت و تحکیم جمهوری اسلامی آماج تیرهای بلا گردید و در این راه فرزند دلبندش حجة الاسلام والمسلمین محمد منتظری به شهادت رسید و فرزند دیگرش در دفاع مقدس به درجهٔ جانبازی نایل گردید. آیت‌اللّه منتظری با همهٔ فراز و نشیبهای دوران زندگی تا پایان عمر نسبت به پیشوای نهضت و انقلاب، حضرت امام خمینی (س) با تجلیل و احترام شایسته یاد کرد.

آیت‌اللّه منتظری تا پایان عمر هرگز از دفاع مظلومان دریغ نکرد،

تألیفات ارزشمند آن بزرگوار به ویژه در تبیین نظام جمهوری اسلامی سرمایهٔ گرانسنگی برای حوزه های علمیه است، جزاه اللّه عن الإسلام والمسلمین خیر الجزاء.

مجمع روحانیون مبارز با اندوه فراوان این ضایعهٔ بزرگ را به محضر حضرت بقیة اللّه ارواحناه فدا و حوزه های علمیه به ویژه مراجع بزرگ تقلید و به ملت شریف ایران به خصوص مقلدان آن مرجع بزرگ و نیز به خاندان و بیت محترم ایشان به ویژه حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ احمد منتظری تسلیت می‌گوید و برای آن فقید سعید علوّ درجات در جوار اولیاء دین از خداوند متعال مسألت دارد.

مجمع روحانیون مبارز

۲۹ آذر ۱۳۸۸

پیام تسلیت جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

خبر رحلت عالم جلیل القدر حضرت آیت‌اللّه حسینعلی منتظری (ره) موجب تأثر گردید. این فقیه کوشا در سالیان عمر خود خدمات علمی فراوانی را برجای نهاد و شاگردان فراوانی را در عرصهٔ علوم اسلامی تربیت کرد.

وی از نخستین یاران امام خمینی (ره) بود که در طول نهضت ایشان متحمّل رنجهای فراوان گردید. همچنین وی از اعضای فعّال جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم قبل و پس از انقلاب اسلامی بود. با این همه، مواضع ایشان در سالهای پایانی عمر پر برکت امام راحل (ره) و پس از آن، خاطرات تلخی را پدید آورد که غفران الهی را برای آن خواستاریم.

جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم ارتحال ایشان را به همهٔ دوستداران به ویژه همسر مکرّمه و فرزندان ایشان تسلیت عرض می‌نماید.

والسلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته.

جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم

۱۳۸۸/۹/۳۰

پیام تسلیت مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیهٔ قم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

﴿فَضَّلَ اللهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَی الْقَاعِدِینَ أَجْرَاً عَظِیماً﴾

هجرت مظلومانه و رحلت جانگداز بزرگ مرجع شیعه، فقیه، مفسّر، فیلسوف و اسلام شناس بزرگ مرحوم آیت‌اللّه العظمی منتظری (اعلی اللّه مقامه الشریف) جانهای همهٔ آزادگان و حق خواهان را گرفته و دلهای همهٔ امت اسلام را به درد آورده است.

فقیهی از میان ما رفت که خود از سنین جوانی به درجهٔ اجتهاد در فقه و اصول و فلسفه نایل گشت و خلاصه ای از فقه و اصول و فلسفه و عرفان اساتید بزرگوارش آیات عظام بروجردی و امام خمینی و علامهٔ طباطبایی (ره) بود که با حافظه ای بیمانند و استعدادی بی نظیر و با سختکوشی و پشتکار، نمونهٔ یک اسلام شناس جامع و عمیق شد.

هنر منتظری تنها در فهم و درک عمیق دینی نبود. او در تمام فراز و نشیبهای زندگی اش آینهٔ تمام نمای عمل دینی نیز بود. مبارزه با خفقان ستمشاهی و تحمل زندان و شکنجه و درد و رنج، حقگویی و استقامت در مسیر تحقق آرمانهای انقلاب اسلامی، خیرخواهی و از خود گذشتگی در برابر مصالح مردم و جامعه و فریفته نشدن به عناوین و مقامات اعتباری دنیای بی اعتبار، رفتار عزّت مندانه ای بود که از انسانهای عزیز الوجودی چون او سرفرازی می‌نمود.

آن مجاهد نستوه و فقیه عالیقدر عصارهٔ فضایل علمی و عملی

حوزه های علمیه و چهرهٔ تابناک روحانیت راستین شیعه بود، که در عمل به وظیفهٔ دینی و دفاع از حق و مظلومین بی نظیر و سرمشق برای همهٔ آزادی خواهان و حق طلبان بود.

آن یار صادق امام راحل (قدّس سرّه) و پیشوا و راهنمای نهضت اینک در میان ما نیست، اما راه روشنی که ترسیم کرد پیش روی ما خواهد بود.

رحمت و رضوان خداوند بر آن روح قدسی و روحانی واقعی و مرجع بزرگ دینی باد.

مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیهٔ قم این مصیبت عظما را به پیشگاه بقیه اللّه الأعظم (عج) مراجع معظم تقلید، نخبگان بزرگوار و خانوادهٔ معظم له به ویژه آقازادگان حجة الاسلام والمسلمین حاج احمد منتظری و جانباز عزیز سعید آقای منتظری و همسر گرانقدر درد و زجر کشیدهٔ آن بزرگوار و ملت سرفراز و انقلابی تسلیت عرض می‌نمایند و از خداوند متعال حشر با ائمهٔ معصومین و صالحین برای آن مرحوم مسألت داریم.

مجمع مدرسین و محققین حوزهٔ علمیهٔ قم

آذر ۸۸

پیام تسلیت مرکز مدیریّت حوزه های علمیه

بسمه تعالی

ارتحال حضرت آیت‌اللّه حاج شیخ حسینعلی منتظری (ره) که پس از سالها تلاش و مجاهدت علمی، تدریس و تألیف، دعوت حق را لبیک گفته و به دیار باقی شتافت، موجب تأثر و تأسف گردید. مدیریت حوزه های علمیه ضمن عرض تسلیت به حضرت بقیة اللّه الاعظم (عج)، حوزه های علمیه و بیت ایشان، برای آن مرحوم رحمت و مغفرت الهی را مسألت می‌نماید.

مرکز مدیریّت حوزه های علمیه

پیام تسلیت

جامعهٔ روحانیت اهل سنّت استان سیستان و بلوچستان

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

درگذشت و ارتحال اسفناک مرجع عالیقدر حضرت آیت‌اللّه منتظری را به خانوادهٔ محترم ایشان، حوزه های علمیه، جامعهٔ علمی کشور و عموم مردم مسلمان تسلیت می‌گوییم.

ایشان به حق یکی از مراجع روشنفکر، عالم و فقیهی بودند که خدمات شایسته ای برای ملت مسلمان انجام دادند. مبارزات و تلاشهای خستگی ناپذیر ایشان در کنار امام راحل برای به ثمر رساندن انقلاب اسلامی ایران از خدمات برجسته و ارزندهٔ ایشان است، نیز سعی و تلاش ایشان برای وحدت امت اسلامی و پیشنهاد هفتهٔ وحدت که یکی از افتخارات نظام اسلامی و ابتکارات این مرجع بزرگوار است قابل تقدیر و تجلیل می‌باشد. این ضایعهٔ بزرگ را به خانوادهٔ محترم ایشان، مقلدین، دوستداران و حوزه های علمیه و جامعهٔ علمی تسلیت گفته از خداوند عزّوجل تقاضای علوّ درجات برای ایشان و صبر جمیل و اجر جزیل برای بازماندگان مسألت داریم. والسلام.

جامعه روحانیت اهل سنّت استان سیستان و بلوچستان

۱۳۸۸/۹/۲۹

پیام تسلیت مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی

به نام خدا

إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون

روح ملکوتی و ناآرام فقیه عالیقدر حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری از زندان تن رهایی و در جوار حضرت دوست آرام و قرار یافت. برجستگی ها و توانمندیهای فقهی، ایشان را در جایگاه برجسته ترین فقیه شیعهٔ تاریخ معاصر قرار داده است.

در کنار شخصیت وزین علمی، آزادگی و آزادمنشی، عدالت خواهی و خردگرایی از ویژگیهای شخصیتی ایشان به شمار می‌رود.

این فقیه بزرگوار با پیوند دینداری و مردم سالاری چهره ای رحمانی از دین ارائه کرد. تکیه بر حقوق انسانی به عنوان مبانی فقهی و لزوم توجه به ملزومات آن مورد تأکید این فقیه بزرگوار و آزادمنش قرار گرفت.

تأکید بر حقوق شهروندی و به رسمیت شناختن حقوق همهٔ انسانها صرف نظر از نگرشها و گرایشهای سیاسی و دینی آنان پیامد به رسمیت شناختن و احترام به حقوق انسانی، مورد پذیرش ایشان است.

وحدت مسلمانان و فرقه های گوناگون مذهبی از دغدغه های همیشگی ایشان بود و در این راه از هیچگونه کوششی فروگذار نکردند.

دل نبستن به مقامهای دنیوی و پذیرش تنگناها و دشواری های فراوان و حصر طولانی خانگی از پایداری ایشان در هدف نکاسته و

راستگویی و آزادیخواهی و عدالت طلبی ایشان را بیش از پیش برجسته کرده و در معرض داوری افکار همگانی قرار داد.

ساده زیستی و شجاعت، عنصر ذاتی این فقیه برجسته و مبارز با استبداد و خودکامگی بوده و زندانها و تبعیدهای پیش از انقلاب و تنگناها و دشواریهای پس از انقلاب هزینهٔ این آزادیخواهی و استقلال طلبی بوده است.

حضرت آیت‌اللّه العظمی منتظری بازنگری در مبانی نظری و فقهی خود را به ویژه در موضوع حکومت به گونه ای آشکار بیان کرده و با تأکید بر مشروعیت نظر جمهور مردم در تشکیل حکومت، راه های جدیدی را در برابر صاحب نظران دینی گشوده اند.

فقدان فقیه عالیقدر خسارت بزرگی برای اسلام، حوزه های دینی، و همهٔ آزادیخواهان است.

مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی این ضایعهٔ بزرگ و غیر قابل جبران را به ملت بزرگ ایران و مراجع بزرگوار و همهٔ آزادیخواهان جهان تسلیت گفته و همراه با ملت بزرگوار ایران به سوگ می‌نشیند.

مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی

۲۹ آذر ۱۳۸۸