سوگنامه - دفتر اول
۹۷ صفحهآن پیر آزاده به آرامشی ابدی در جایگاهی والا نزد خداوند خویش رسیده است.
روحش شاد و راهش پر رهرو باد.
۲۹ آذر ۱۳۸۸
دکتر محمد ملکی (زندان اوین)، قدسی میرمعز،
مریم ملکی، موگه ملکی، ابوذر ملکی، عمار ملکی
پیام تسلیت جبههٔ مشارکت ایران اسلامی
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
إنّا للّه و ء إنّا إلیه راجعون
﴿من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا اللّه علیه
فمنهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر و ما بدّلوا تبدیلا﴾
رحلت آیتاللّه العظمی آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری ملت مسلمان ایران و آزادگان در هر جای جهان را در سوگ نشاند. او به حق اسوهٔ یک عالم دینی و مجتهدی زمانشناس و ستم ستیز در همهٔ عمر بود و جز بر مدار حق و عدل زندگی نکرد و لقای دفاع از حقوق انسان را به عطای قدرت بخشید.
او در روزگار ما چراغ راهی برای تلفیق دینداری و سیاست و پایبندی به حقوق بشر در متن آموزه های اسلامی بود و تا آخرین لحظهٔ حیات از نورافشانی برای جلوگیری از آفتها و انحرافات و کجی ها و بی عدالتیهای درخت «جمهوری اسلامی ایران»، که با مجاهدت و خون دل پرورده بود، خودداری نکرد و زندگی خود را وقف اعتلای کلمهٔ حق کرد و از هیچ ملامت و سختی و هزینه ای و... نهراسید.
او در روزگاری چشم از جهان فرو بست که مردم ما بیش از همیشه به او محتاج بودند.
جبههٔ مشارکت ایران اسلامی رحلت این عالم بزرگوار و مرجع عالیقدر حضرت آیتاللّه العظمی منتظری را به محضر امام زمان (ع)، بیت
شریف ایشان، ملت بزرگ و حق طلب ایران و مراجع عظام راستین و عالمان روشن بین حوزه های علمیه تسلیت عرض میکند و از درگاه خداوند قادر متعال برای آن مرحوم علوّ درجات و همنشینی رسول بزرگوارش در بهشت رضوان مسألت دارد.
جبههٔ مشارکت ایران اسلامی
پیام تسلیت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون
﴿یا أیّتها النّفس المطمئنة ارجعی إلی ربّک راضیة مرضیة
فادخلی فی عبادی وادخلی جنّتی﴾
درگذشت آیتاللّه العظمی آقای حاج شیخ حسینعلی منتظری ملت مسلمان ایران را در سوگ نشاند. آیتاللّه العظمی منتظری عالمی خداترس و دین باور، ژرف اندیش و آگاه به زمانه و عزیز و آزاده بود. او به حق شایستهٔ این توصیف مولا امیر مؤمنان (ع) بود که فرمود: «والحقّ کلّه ثقیل و قد یخفّفه اللّه علی أقوام طلبوا العاقبة فصبّروا أنفسهم و وثقوا بصدق موعودِ الله لهم» (بدان که حق مداری و التزام به حق دشوار است و خداوند این دشواری و سختی را بر گروهی که در طلب آخرت هستند و در سودای رضوان الهی نفس خود را به تحمل دشواری و پایداری بر مسیر حق و حقیقت ملزم میدارند و به راستی وعدهٔ خداوند یقین دارند، آسان فرموده است). (عهدنامهٔ مالک اشتر)
حق گرایی و صراحت و شجاعت او نشانی از زلال حق گرایی و صراحت و شجاعت علوی داشت، و علم و دانش بی مانندش مخالفانش را نیز به اعتراف و تکریم و امی داشت. او از جمله عالمان ربانی و آخرت اندیشی بود که گوهر نایاب و نیاز مبرم زمانه و حجت مسلمانی ما و افتخار دینداری و دلیل راه دیندارانند و رسول بزرگوار
اسلام در حق ایشان بود که فرمود: «إذا مات العالم ثلم فی الإسلام ثلمة لا یسدّها شیء».
و چه تأسف بار است از دست دادن عالمی چون او در زمانه ای که بیش از هر زمان دیگری به وجودش نیازمند بودیم. و به راستی اگر نبود اعتقاد به خداوند متعال و اعتماد به مشیّت حکیمانهٔ او، چه سخت و ناباورانه مینمود از دست دادن انسانهای بزرگی همچون او.
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران درگذشت عالم ربّانی حضرت آیتاللّه العظمی منتظری را به محضر امام زمان (ع)، بیت شریف ایشان، ملت بزرگ و حق طلب ایران و مراجع عظام راستین و عالمان روشن بین حوزه های علمیه تسلیت عرض میکند و از درگاه خداوند قادر متعال برای آن مرحوم علوّ درجات و همنشینی رسول بزرگوارش در بهشت رضوان مسألت دارد.
۱۳۸۸/۹/۲۹
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران
پیام تسلیت نهضت آزادی ایران
إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون
﴿من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا اللّه علیه
فمنهم من قضی نحبه و منهم من ینتظر و ما بدّلوا تبدیلا﴾
عالم ربّانی مجاهد نستوه آیتاللّه العظمی حسینعلی منتظری حیات پر برکتش را در راه خدمت به اسلام و ایران گذرانده و از حقوق اساسی ملت پاسداری میکرد. فقدان ایشان در شرایط کنونی کشور ضایعه ای بس سنگین برای همهٔ حق طلبان و آزادیخواهان و مبارزان راه آزادی و عدالت است.
آیتاللّه منتظری اسوه و الگویی برای تعهّد عملی به امر به معروف و نهی از منکر بود که هیچگاه حق را فدای مصلحت نکرد و در برابر وسوسهٔ قدرت زانو نزد.
فقیه عالیقدر کلمهٔ حق را حتی هنگامی که به ضرر ایشان بود با صدای رسا فریاد زد و در راه آرمانهای والای انقلاب مردم ایران از زندان و شکنجه و تبعید و حصر هراسی به دل راه نداد.
نهضت آزادی ایران این ضایعهٔ سنگین را به ملت شریف ایران، مراجع و عالمان و خانوادهٔ محترم آن بزرگمرد تسلیت میگوید و امیدوار است همانگونه که آیتاللّه منتظری در حیات طیّبهٔ خویش در سالهای قبل و پس از انقلاب بویژه در سالهایی که بر نظریات اجتهادی خویش پافشاری و در مقابل انحرافات ایستادگی نمود و از اصول
آرمانهای اصیل انقلاب اسلامی و حقوق مدنی شهروندان شجاعانه دفاع کرد و هزینه های سنگینی نیز متحمل شد، یاد و منش ایشان سر مشقی برای همهٔ عالمان دینی و پویندگان راه حق و خدمت به مردم باشد.
نهضت آزادی ایران
پیام تسلیت جبههٔ ملّی ایران
«در سوگ درگذشت آیتاللّه العظمی حسینعلی منتظری»
آیتاللّه منتظری یک روحانی راستین، درستکار، مردمی و دانشمند بود. او اندیشه ها و آموزه های خود را با مقتضیات زمان وفق میداد. وی ستم و پلیدی و خشونت را نفی میکرد و به حقوق بشر احترام میگذاشت. او کسی بود که وجدان خود را فدای حفظ قدرت نکرد و ترسی از اقرار به اشتباه نداشت. از چنین روحانی کم نظیری در تاریخ مذهبی ایران همواره به نیکنامی یاد کرده خواهد شد.
جبههٔ ملی ایران، درگذشت این روحانی بلند پایه را به همهٔ هم میهنان گرامی تسلیت میگوید.
جبههٔ ملی ایران
۲۹ آذر ۱۳۸۸
پیام تسلیت جنبش مسلمانان مبارز
به نام خدا
حضرت آیتاللّه العظمی منتظری، آزاد مردی از تبار انبیاء الهی و دلباختگان به انسانیت و آزادگی و اسطورهٔ ایمان و صداقت و ایثار و پایداری، پس از عمری تلاش و مجاهدت در راه تحقق آزادی و عدالت به دیدار حضرت دوست شتافت.
آزاد مرد وارسته ای که همواره فریاد حق طلبی ستمدیدگان و محرومان بر زبانش جاری بود و با مبارزات حق طلبانه، چه پیش از پیروزی انقلاب که سالها زندان و زجر و تبعید را در نظام ستمشاهی تحمل نمود و چه در بیست سال پایانی عمر خود که در محاصره و زیر فشار سنگین تهمت، افترا و آزار جسمی و روحی به سر برد، سرمشق جاودانه ای از ایمان و استقامت و بردباری و وفاداری به آزادی و عدالت فراراه ملت نهاد.
جنبش سبز و همهٔ مردم ایران در از دست دادن پدر معنوی خود که همزمان با ایام عاشورای سرور شهیدان و آزادگان حسین بن علی رخ داده است، سوگوارند.
این ضایعهٔ عظیم فرصتی است که در این روزهای پر خاطرهٔ ملت ایران میثاق خود را با اهداف انسانی و رهایی بخش حسین بن علی و فرزند راستین او «آیتاللّه منتظری» تجدید کنند و ایمان و شجاعت و صداقت و صمیمیت و مردم دوستی و ایستادگی و بردباری ایشان را
سرمشق خود قرار دهند.
جنبش مسلمانان مبارز درگذشت این مجاهد نستوه را به ملت بزرگ ایران و به همهٔ آزاداندیشان و آزادیخواهان و تلاشگران عرصهٔ حقوق و ارزشهای انسانی تسلیت گفته و پیروی از اندیشه و مشی حق طلبانهٔ ایشان را سرلوحهٔ ادامه راه خود در عرصهٔ تلاش برای آزادی ملت ایران قرار میدهد.
جنبش مسلمانان مبارز
۲۹ آذر هشتاد و هشت
پیام تسلیت دفتر تحکیم وحدت
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
إِنَّا للّه و إنّا إلیه راجعون
درود خدا بر روان آن آزاد مردی که تا در این دنیا بود خدا در نظرش بود. بت نبود و بت نساخت و در مقابل غیر خدا کرنش نکرد. حقگو و حق طلب بود و عمر گرانقدر خود را در راه مبارزه با ظلم و استبداد سپری نمود. مردی که با نمایش چهره ای رحمانی از دین اسلام به مردم، جوانان و دانشجویان درس آزادی و آزادگی و پشت پا زدن به قدرت را آموخت.
هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریدهٔ عالم دوام ما
ضایعهٔ درگذشت مرجع عالی قدر حضرت آیتاللّه العظمی منتظری مدافع حقوق و کرامت انسان، شرف حوزه و آبروی دیانت، پناه مظلومان و دلشکستگان را به خانوادهٔ محترم ایشان، علمای اسلام و مراجع عالی قدر عظام به ویژه حضرات آیات صانعی و بیات زنجانی و نیز ملت شریف ایران و مسلمانان و همهٔ آزادگان جهان تسلیت عرض مینماییم.
از عموم دانشجویان به ویژه اعضای محترم انجمن های اسلامی دانشگاه های سراسر کشور دعوت مینماییم به نحوی شایسته مراسم عزاداری فقدان این چهرهٔ ارزشمند را در دههٔ سبز حسینی در سراسر دانشگاه های کشور برپا دارند.
دفتر تحکیم وحدت
پیام تسلیت بیش از صد تن از شاعران و نویسندگان ایرانی
«... و بیکسی سخت است»
خبر غیر منتظره بود و این روزها خیلی دشوارتر است تحمل از دست دادن کسانمان. صالحان با شهامتی که دریافتند برای رفتن آمده ایم. که دریافتند زندگی تنها فرصتی برای عشق ورزیدن است و عشق برترین هنر زندگی است.
خبر درگذشت «پدر حقوق بشر ایران» غیر منتظره بود و جامعهٔ هنرمندان را نیز به سوگ نشاند.
«این وقتها دستی که میخورد آرام پشت شانهٔ آدم، یعنی صبور باش.»
امضا کنندگان به ترتیب الفبایی:
شبنم آذر، مهناز آذرنیا، شمس آقاجانی، مریم آموسا، سوری احمدلو، پگاه احمدی، حسین اسماعیلی، ناتاشا امیری، علی ایرانلو، فرهاد بابایی، غلام بشیری، محسن بوالحسنی، سیمین بهبهانی، نسرین بهجتی، راضیه بهرامی، علیرضا بهنام، فتح اللّه بی نیاز، مانی پارسا، محمدرضا پارسایار، شهرنوش پارسی پور، روزبه پاشا، وحید پاک طینت، احمد پرهیزی، رؤیا تفتی، محمد تنگستانی، ناهید توسلی، مجید تیموری، سپیده جدیری، مهری جعفری، افشین جهاندیده، مهرداد جهانگیری، عباس چشامی، چوکا چکاد، زهرا حیدری، سعید حیدری، نسرین خسروی مقدم، سارا خلیلی، هادی خوانساری،
علی اشرف درویشیان، خسرو دلاور، ایلیا دیانوش، حامد رحمتی، سهراب رحیمی، کاوه رضایی، مینا رضایی فرخ، محمد رمضانی فرخانی، مریم روایی، میثم روایی، رؤیا زرین، ماندانا زندیان، فاطمه سالاروند، نیکو سرخوش، ناهید سرشکی، جلال سرفراز، هدیه سعادت، پیمان سلطانی، فریدون سهدهی، امیرنجات شجاعی، محمد شریف، روحی شفیعی، سید علی صالحی، فرزانه طاهری، احسان عابدی، ساسان عباسپور، ری را عباسی، پویا عزیزی، میثم علیپور، یوسف علیخانی، حسین علیشاهپور، سینا علیمحمدی، محسن عمادی، ساسان غفوریان، ناصر غیاثی، پوران فرخزاد، محمد قاسمی زاده، سعید قربانی، فرزانه قوامی، آزیتا قهرمان، یاسمن کاظمی، هما کافی، سپیده کوتی، باربد گلشیری، پوریا گلمحمدی، مهرنوش محمد زاده، امیر مرادی اسپیلی، رامین مرادی اسپیلی، رضا مرادی اسپیلی، علی مسعودی نیا، داریوش معمار، الهام ملک پور، حافظ موسوی، مزدک موسوی، شهروز مهدی پور، سپینود ناجیان، منظر نجارپور، مینو نصرت، مهدی نظری، نفیسه نواب پور، مهدی نوید، محمد ولی زاده، فرزاد هاشم پور، حسن همایون.
پیام تسلیت انجمن اسلامی معلمان ایران
إنّا للّه و إنّا إلیه راجعون
«العلماء باقون ما بقی الدهر»
ارتحال جانسوز مرجع عظیم الشأن عالم تشیع و شخصیت منیع جهان اسلام، مجاهد نستوه و چهرهٔ همواره مقاوم، سترگ و حق مدار انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللّه العظمی منتظری را به پیشگاه حضرت بقیة اللّه الأعظم (عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف)، مراجع تقلید بزرگوار و درد آشنا، حوزه های علمیه، دانشگاهیان، فرهنگیان، فرهیختگان و به مردم عزیز ایران اسلامی، به ویژه به خانواده های معظم شهدا و ایثارگران و تمامی حق مداران جهان اسلام و انسانهای آزاده، از اعماق جان تسلیت عرض مینماید.
عالم عامل، مبارز مسجون، مظلوم و فداکاری که همواره حق گویی و حق پویی را طریقت خویش قرار داد و در راه به ثمر رساندن و پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، نخستین یار و یاور با وفای حضرت امام خمینی (ره) رهبر کبیر انقلاب اسلامی، انقلابیون و مردم ایران بود. و در این مسیر سنّت حسنهٔ «النصیحة لائمة المسلمین» را تکلیف خویش میدانست و لحظه ای از آن غفلت نورزید. و از دیر زمان زندانها، شکنجه ها و تبعیدها را به جان خرید. و قرّة العین خویش مجاهد عظیم الشأن حجة الاسلام والمسلمین شهید محمد منتظری را به اسلام و انقلاب تقدیم نمود. همان که امام در تسلیت خویش خطاب به حضرت
آیتاللّه العظمی منتظری فرمود: «محمد شما و ما» و بدین گونه او را فرزند خویش شمرد.
انجمن اسلامی معلمان ایران با عرض تسلیت مجدّد، همراه با ملت ایران در این مصیبت جانفرسا به سوگ مینشیند.
۲۹ آذر ۱۳۸۸ - سوّم محرّم الحرام ۱۴۳۱
انجمن اسلامی معلمان ایران
پیام تشکر و سپاسگزاری
بیت فقیه و مرجع عالیقدر حضرت آیتاللّه العظمی منتظری
(رحمة اللّه علیه)
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
﴿اذا مات العالم الفقیه ثلم فی الاسلام ثلمة لایسدها شیء﴾
حضور محترم مراجع عظام، علمای اعلام و ملت بزرگوار و شریف ایران
ضمن عرض سلام و ادب و با تقدیم احترام و تشکر از کلیهٔ عزیزان و بزرگوارانی که در مراسم تشییع مجاهد نستوه و فقیه و مرجع عالیقدر حضرت آیتاللّه العظمی منتظری (رضوان اللّه تعالی علیه) شرکت نمودند و موجب شادی روح پر فتوح معظم له و تسلای خاطر بازماندگان گشتند؛ و همچنین با تشکر وافر از پیامهای تسلیت و تعزیت همهٔ عزیزان و سروران، و نیز اظهار محبتهای بی شائبه و صمیمانهٔ همهٔ انسانهای آزاده ای که با مرام و مسلکهای مختلف در مصیبت درگذشت این فقیه وارسته و شاگرد مکتب اهلبیت (علیهم السلام) اظهار لطف و محبت نمودند و با اظهار شرمندگی بسیار از اینکه با کمال تأسف و تأثر بعضاً توسط افراد معلوم الحال مورد آزار و اهانت قرار گرفتند.
پدر، استاد و مرجع عزیز ما و شما همچون فرزند برومندش شهید
محمد منتظری مظلومانه زیست و مظلومانه ندای حق را لبیک گفت و تقدیر خداوندی چنین بود که در کنار او آرام گیرد. «هیهات منّا الذّلة» سرلوحهٔ زندگیش و «فزت و ربّ الکعبه» آخرین پیامش بود. ایمان به حق و حقیقت چنان با روح و ضمیرش عجین گشته بود که در برابر همهٔ قدرت های دروغین و تمامی مقامات و مناصب دنیوی شجاعانه ایستاد و تا آخرین لحظات زندگی سراسر افتخارش چون کوه استوار ماند.
بدون هیچگونه چشمداشتی مخلصانه اسلام و انقلاب را پاسداری نمود و در این راه سختیها و ناملایمات بسیار و بی پایانی را مظلومانه و صبورانه تحمل نمود و گویی امروز نیز خانواده و دوستان و علاقه مندان آن عزیز وارث آن سختی ها و مصائب گشته اند.
اکنون همگی در غم از دست دادن آن یار آزادیخواهان و پناه مظلومان و ستمدیدگان، سوگوارانه به عزا نشسته ایم و وا اسفا که داغ سوگواری و عزاداری را نیز بر دلمان گذاشتند و ما را حتی از برگزاری مراسم بزرگداشت محروم نمودند و در این ایام یک بار دیگر ناباورانه تکرار تاریخ را نظاره گریم و گوشه ای از غم و رنج و اندوه و مصیبت خاندان اهل البیت (ع) را با تمام وجود احساس میکنیم.
امروز به پیروی از اخلاق کریمانهٔ آن وجود سرشار از فضایل که هیچگاه حاضر نبودند بخاطر ایشان کوچکترین مشکل و ناراحتی برای انسانی بوجود آید و علی وار تمامی ناراحتیها و سختی ها را به جان میخرید و در دل دریا گونه اش میانباشت، لذا خانواده و بیت ایشان همانطور که قبلاً هم اعلام کرده ایم، بخاطر حوادث و مشکلات
عدیده ای که در چند روز گذشته عارض گردید و شاهد آن بودیم و همچنان ادامه دارد، از برپایی مراسم رسمی بزرگداشت و سوگواری برای معظم له معذوریم و در ایام محرّم که به روال سالهای گذشته مجلس عزاداری سالار شهیدان حضرت اباعبداللّه الحسین (ع) در دفتر معظم له برگزار میشود به سوگ مینشینیم. از خداوند متعال برای ایشان رحمت و رضوان و حشر با اولیاء اللّه و برای همهٔ عزیزان و سروران اجر اخروی را خواستاریم.
سربلندی و عزّت ملّت شریف ایران و عظمت و استقلال حوزه های علمیه را از خداوند منّان خواهانیم.
«اللّهم إنّا نشکوا إلیک فقد نبیّنا و غیبة ولیّنا»
هفتم محرّم الحرام مطابق با سوّم دی ماه ۱۳۸۸
بیت مرحوم آیتاللّه العظمی منتظری